Katatapos ko lang basahin ang aklat na Philippine Folk Tales ni Mable Cook Cole. Ito ay kalipunan ng iba’t-ibang katutubong kwento ng mga Pilipino, mula sa mga tribo ng hilaga gaya ng mga Igorot at Tinguian hanggang sa mga Moro ng Mindanao. Ito ay unang nilimbag nuong 1916 at matagal nang tinigil hanggang dumating ang 2005 nang nilimbag ito muli ng Forgotten Books. Layunin ng kapisanan na ito ang maglimbag ng mga lumang aklat, madami ay nakalimutan na.

Ang may-katha ng aklat na si Mable Cook Cole ay isang anthropologist (malamang isang espesyalista sa ethnology) na pumunta sa Pilipinas nuong panahong ito ay sakop pa ng Amerika. Kasama ang kanyang asawa, ilang taon nilang pinag-aralan ang kultura ng mga Pilipino at inipon ang mga kwento na ito. Maganda ang mga nilalamang kwento ng aklat. Aaminin ko na madami ay bago para sa akin, lalo na ang mga kwento mula sa mga katutubong Pilipino. May ilan din na kilala na tulad ng kwento ng pagong at ng unggoy. Sa wari ko ay nasa elementarya pa lamang ako nang huliko itong nabasa.

Ang hindi ko lang malaman ay kung talagang naintindihan ng may katha ang mga kwento. Hindi kaya madami sa kahulugan ng mga kwento ay nawala na lamang sa pagsasalinwika? Gaya ng pangalan ng isang pangunahing babae sa mga kwento ng Tinguian – Aponibolinayen. Hindi kaya ito ay laro ng “Apo ni Bolinayen”? Parang makikita sa pangalan lamang kung paano pinapaparangalan ng mga katutubo ang isang ninuno. Mas maganda sana kung may isang katutubong Pilipino or di kaya’y galing sa lahing katutubo ang maglipon ng mga kwento na ito. Hindi ko minamaliit ang ginawa ni ginang Cole ngunit sa tingin ko ay mas lalabas ang totoong buhay ng kwento kung ito ay mula sa isang Pilipino. Maghahanap ako ng mga aklat na gaya nito paguwi ko sa Pilipinas.

Naniniwala ako na dapat nating ipunin ang mga kwentong sariling atin. Sa pagbabasa ng mga aklat na tulad nito, makikita natin ang katuturan ng ating pagka-Pilipino at magkakaroon tayo ng mas malaking paguunawa at pagpapahalaga sa ating lahi.